15.4.09

Haiku 2


Daha önce bir Haiku bulunan yazı yazmıştım ama Haiku'nun ne demek olduğunu belirtmemişim.


"Haiku, yaklaşık 500 yıllık bir Japon edebiyat sanatıdır. Haiku, en basit tanımı ile üç mısralık kısa şiir demek. 3 mısra ve 17 Japon karakterinden (veya heceden) oluşmalı, bu 17 hecenin mısralara dağılımı 5-7-5 olmalı örneğin. Klasik Haiku’da mutlaka mevsimsel bir öge, tabiattan bir parça veya anlık bir duygunun betimlenmesine yer verilmesi gerekiyor."


Normal bir şiir yazmaktan daha zordur Haiku. Çok kötü bir haiku yazacak olsanız bile uymanız gereken kurallar vardır öncelikle. Bunun çok güzel bir haiku olması içinse hem çok kısa olmalı hem de anlamlı olmalı. Yani seçeceğiniz bir düzine kelimeyi öyle bir seçmelisiniz, öyle bir sıraya sokmalısınız ki, İŞTE BU dedirtsin.


Haiku'yu anlamaksa ayrı bir derttir. Özellikle Asya kültürüne biraz uzaksanız bunlar bir sarhoşun dilinden çıkmış gibi kulağa gelmektedir ama zamanla gözdeki o toz silkelenmekte hatta bir bulmacaya dönüşmektedir. Sudoku oynamak yerine Haiku okuyabilirsiniz.


Günde en az 1 Haiku'yu alışkanlık haline getirdim ben. Gayet keyifli oluyor, öneririm. Eğer İngilizceniz yeterliyse onlara da bakmanızı öneririm. İngilizcede sıfatlar tek kelimede çok şey ifade edebildiği için harika şeyler çıkabiliyor. Türkçe'de de devrik cümlenin nimeti bu şiirlerde oldukça işe yarıyor.


Haiku yarışmalarına onbinlerce katılım oluyor Japonya'da. 50bin- 100bin şiir arasında üç satırlık şiirler birinci oluyor ya, nasıl bir elemeden geçtiğini düşününce gerçekten büyük başarı diyorum. AMA 2007'de Japonya'da düzenlenen çok önemli bir Haiku yarışmasını bir TÜRK'ün aldığını bilmiyordum. 50bin başvuru arasında birinci seçilmiş. Kazanan da Yelda Karataş'mış. 80'lerden bu yana şairmiş ama Haiku'da yeniymiş. Üç başvuruyla katılmış ve 1. olmuş. Sezen Aksu'ya da bir kaç söz vermiş vaktiyle. Yarışmayı şu şiirle kazanmış (İngilizce çevirisiyle tabii):



"ölüme ne kadar yakın
unutulmaz çocukluğumun
ağır çiçekli ıhlamur ağacı"
Tepkiler: